Van 11 tot 14 juli lijken de Tall Ships moeiteloos hun plaats te vinden langs de Antwerpse kaaien. In werkelijkheid gaat aan die aankomst een maandenlange voorbereiding vooraf. Stadshavenmeester Werner Weijts vertelt hoe die maritieme puzzel wordt gelegd.
Foto: Stadshavenmeester Werner Weijts. © Sigrid Spinnox.
,,Zo’n evenement organiseer je niet in enkele maanden tijd. Gelukkig kunnen wij verder bouwen op de ervaringen van vorige edities. Draaiboeken worden verfijnd, procedures aangepast en nieuwe inzichten geïntegreerd. Havenautoriteiten, veiligheidsdiensten, loodsen, sleepdiensten en andere nautische actoren zijn intensief bij de voorbereidingen betrokken. Alleen via die samenwerking kan de aankomst en het verblijf van de vloot veilig en vlot verlopen”, aldus de stadhavenmeester.
Timing bepaalt alles op de Schelde
Voor de stadshaven vormt vooral de nautische coördinatie een uitdaging. De Tall Ships arriveren immers niet in een afgesloten evenementenzone, maar midden in een van Europa’s drukste havengebieden.
Getijden, stroming, de beschikbaarheid van loodsen en sleepboten én de planning van de verschillende scheepsbewegingen moeten nauwkeurig op elkaar worden afgestemd. Daarbij speelt ook de Kattendijksluis een sleutelrol.
Volgens Werner Weijts moet alles letterlijk op het juiste moment samenvallen. De timing van aankomsten, de passage van de sluis en de begeleiding van de schepen vormen één grote puzzel die perfect in elkaar moet passen.
Voor veel bezoekers blijft die logistieke operatie grotendeels onzichtbaar, maar precies daarin schuilt volgens de stadshavenmeester een belangrijk deel van het succes van het evenement.
Luisteren naar de wensen van de kapiteins
Geen enkel Tall Ship is hetzelfde. De vloot bestaat uit historische opleidingsschepen, traditionele zeilschepen en moderne trainingsvaartuigen, elk met hun eigen kenmerken en verwachtingen.
Daarom onderhoudt de organisatie vooraf intensieve contacten met de kapiteins. Sommige schepen vragen extra begeleiding door loodsen, andere wensen bijkomende sleepbootassistentie of hebben specifieke operationele noden tijdens hun verblijf in Antwerpen.
De bedoeling is om zoveel mogelijk vooraf af te stemmen zodat er tijdens het evenement zelf geen onverwachte problemen meer opduiken, aldus de stadshavenmeester.
Die aanpak sluit aan bij de reputatie die Antwerpen tijdens eerdere edities opbouwde als gastvrije maritieme stad voor bemanningen uit de hele wereld.
Veiligheid boven alles
Met honderdduizenden bezoekers langs de kaaien blijft veiligheid de absolute prioriteit. Achter de schermen worden uitgebreide risicoanalyses uitgevoerd en scenario’s voorbereid voor uiteenlopende situaties.
De samenwerking tussen politie, brandweer, medische diensten en nautische partners vormt daarbij een essentieel onderdeel van de organisatie. Ook de Liaison Officers, vrijwilligers die als schakel fungeren tussen schip en organisatie, spelen een belangrijke rol.
Een evenement van deze omvang kan volgens Werner Weijts alleen slagen wanneer alle betrokken diensten vanuit hun eigen expertise samenwerken en voortdurend met elkaar communiceren.
Veel van die veiligheidsmaatregelen blijven voor bezoekers nauwelijks zichtbaar, maar ze vormen wel de basis waarop het evenement kan plaatsvinden.
Waar verleden en heden elkaar ontmoeten
De majestueuze opleidingsschepen herinneren aan een tijd waarin windkracht de wereldzeeën beheerste, terwijl de Schelde vandaag nog altijd een van Europa’s belangrijkste maritieme verkeersaders vormt.
De Tall Ships brengen die werelden voor enkele dagen samen en tonen dat maritiem erfgoed geen museumstuk hoeft te zijn, maar een levend onderdeel blijft van een stad die haar band met het water nooit heeft verloren.
Wie de vloot wil bezoeken, geeft de stadshavenmeester nog een praktische raad mee: neem de tijd en probeer niet alles op één dag te willen zien. Langs de kaaien wandelen en aan boord stappen van de schepen blijft een belevenis op zich. Maar minstens even indrukwekkend is het zicht vanaf het water zelf. Tijdens het evenement worden verschillende rondvaarten en passagiersvaarten aangeboden, waardoor bezoekers de vloot ook vanop de Schelde kunnen bewonderen. Dat perspectief laat pas echt de omvang en de schoonheid van de grote zeilschepen zien. Met de skyline van Antwerpen op de achtergrond, de historische schepen aan de kades en het voortdurende scheepvaartverkeer op de rivier ontstaat een beeld dat perfect samenvat waar de Tall Ships voor staan: een levende ontmoeting tussen maritiem erfgoed, een wereldhaven in volle activiteit en een stad die haar band met het water koestert.
