We kregen een uitnodiging om met een elektrisch aangedreven rondvaartschip Z9 en dagtocht te maken langs de oude haven van Rotterdam. Afspraak ’s morgens om 10 uur vertrekken vanuit Drimmelen gelegen aan de Amer in Nederland.
Op een zonnige frisse voorjaarsdag – de lente was pas begonnen – staat de CEO Leon S. ons op te wachten en na wat administratieve taakjes kunnen we aan boord. Een schip toegankelijk voor minder mobiele personen met o.a. een lift voor deze laatsten om van het ene dek naar het andere te gaan.
Een verwelkoming door extra vriendelijk personeel die ons verwees naar een comfortabele zitplaats aan tafel; de lekkere koffie en appeltaart smaakte ons voortreffelijk.
Oude Maas
We bemerken nauwelijks dat de trossen waren losgegeooid en quasi geruisloos glijdt het schip de rivier Amer op richting Rotterdam. Achter de andere oever ligt het prachtige natuurgebied De Biesbosch waarmee we vroeger al eens hadden kennisgemaakt; een aanrader voor natuurliefhebbers.
Bij de haven Lage Zwaluwe liggen heel wat duwbakken geparkeerd. Wat verderop zien we de Moerdijkbruggen: twee spoorwegbruggen en één brug van de snelweg A16/E19. We varen een nieuw vaarwater binnen, het Hollands Diep. We verlaten ook de provincie Noord-Brabant en komen in Zuid-Holland. De zijtak noordwaarts is de Nieuwe Merwede die tegelijk ook gedeeltelijk de grens vormt tussen beide provincies.
Even bukken om onder de Moerdijkbruggen te kunnen varen – de mast wordt hiervoor neergelaten – en we draaien onmiddellijk rechtsaf om noordwaarts te varen door de Dordtsche Kil, een heel druk vaarwater dat ook een deel van de verbindingsweg is tussen Antwerpen en Rotterdam.
We naderen de bewoning en industrie van Dordrecht en aan de Oude Maas gekomen varen we die linksaf westwaarts. De andere richting tussen Zwijndrecht en Dordrecht is voor later.
De Oude Maas in een erg kronkelende rivier met heel wat kleine haventjes, kreekjes en inhammeltjes. Alhoewel de industrie gretig gebruik maakt om zich op de oevers te vestigen, is er toch nog plek voorbehouden om de natuur haar gang te laten gaan. Hopelijk blijft dat ook zo.
Voor we Puttershoek bereiken ligt een spoorlijn in een tunnel onder de rivier, die verderop zuidwaarts ook getunneld onder de Dordtsche Kil loopt.
Het vaargebied rond Rotterdam wordt gecontroleerd door een Vessel Traffic Service (VTS) en is onderverdeeld in een aantal ondergebieden elk met een specifieke naam en VHF-kanaal zoals een voorbeeld op de foto.
De A29 bij Barendrecht kruist de Oude Maas met een tunnel – Heinenoordtunnel. Aan de zuidkant bij Oud Beijerland is er de doorsteek – het Spui – naar de Haringvliet. Hier en daar verzorgen veerdiensten de verbinding tussen de oevers.
Rotterdam
We naderen Rotterdam en de eerste hefbrug over de Oude Maas is de Groene Kruisweg. Deze brug is gemaakt met de oude onderdelen van een vorige Moerdijkbrug over het Hollands Diep. Het is een imposant gevaarte.
Na de Groene Kruiswegbrug zien we links – aan bakboord – het Hartelkanaal waarin een stuw is aangelegd. Langs deze vaarweg kan men ook naar de buitenhavens van Rotterdam varen.
We gaan echter verder onder de Botlekbrug – spoorweg en baanverkeer – eveneens een hefbrug. Ondertunneld is de Botlektunnel van de A19 autoweg.
Op het einde van de Oude Maas gaat het over stuurboord richting de Nieuwe Maas en Rotterdam. De bossen en parken die de bewoning scheiden van de rivier worden nu omgewisseld voor chemische industrie die ook gebruik maakt van enkele insteekhavens.
De A4 autoweg loopt met een tunnel onder de Nieuwe Maas. In een droogdok van Damen Shiprepair ligt een cruiseschip. In de haven ernaast liggen een aantal Jack-up schepen die worden ingezet bij het plaatsen van o.a. windmolenparken op zee. Deze schepen kunnen zichzelf liften door enkele grote steunpoten naar de bodem van de zee te laten zakken.
De vele insteekhavens aan beide oevers verbergen heel wat industrie. De grote containerhavens liggen niet meer in deze regio; die verhuisden stelselmatig zeewaarts. Veerdiensten en waterbus hebben hier ook hun plaats gevonden in het openbaar vervoer. Veelvuldige kleine taxibootjes verzorgen korte snelle verbindingen.
Waalhaven
Even verder draaien we de Waalhaven in. Het is één van de oudste havens van Rotterdam en heeft zelf een aantal insteekhavens. De bedrijvigheid hier is vooral afgesteld op herstel en voorbereiding van allerlei taken, in feite één grote atelier.
Vlakbij het begin ligt een zeeschip met speciale kolommen – rotor sails – die met windenergie zorgen voor stroomopwekking. Sea-Cargo is haar vloot momenteel aan het uitrusten is met deze rotor sails. Bij gunstige windomstandigheden kunnen de rotorzeilen een stuwkracht genereren die overeenkomt met ongeveer 7.500 kW, waardoor de behoefte aan motorvermogen aanzienlijk wordt verminderd en het brandstofverbruik daalt. Een vermindering van CO² uitstoot kan leiden tot 35 à 50 %.
In een andere insteekhaven liggen enkele kabelleggers, schepen die onderzeese kabels gaan leggen op de Noordzee of elders. Op grote cylinders worden de kabels ingelegd om dan op zee te laten afzinken naar de zeebodem.
Uit de verzameling werkschepen die we hier zien kunnen we veronderstellen dat Rotterdam een belangrijke draaischijf is voor wat betreft het bouwen en onderhouden van allerlei installaties op zee.
Wat verder ligt de Maashaven. Hier verlaten we de industrie en komt er terug bewoning. Op de oevers zien we de verluchtingsinstallaties van de Maastunnel (S103) die hier onderdoor loopt. Op de oever prijkt de Euromast, voorheen het distributiemiddel voor televisie en nu een bijzonder restaurant om 100 m hoogte boven Rotterdam. Momenteel gesloten wegens renovatie met heropening in de nabije toekomst.
Bij de ingang van de Maashaven ligt het gewezen passagiersschip ss Rotterdam dat nu dienst doet als een drijvend hotel.
Vanaf hier varen we zowaar door het stadscentrum van Rotterdam. We schuiven zachtjes onder de machtige Erasmusbrug, een gedurfd archituraal bouwwerk.
We zijn ondertussen aan de terugtocht begonnen, terwijl we door Rotterdam varen over een erg kronkelende Nieuwe Maas. De oude huisjes langs de waterkant en een explosieve hoogbouw wisselen mekaar af. Hier zijn ook de aanlegplaatsen voor de riviercruiseschepen.
De A16 autoweg loopt over de Van Brienenoordbrug die een opengaand deel heeft. De brug heeft twee naast elkaar gelegen boogbruggen en verder nog drie basculebruggen. Het volume verkeer over de brug maakt dat het één van de drukste wegen is van Nederland.
Even verder licht troosteloos ‘De Ark van Noach’ tegen de kade. Het houten gedrocht kon men vorige jaren nog bezoeken maar lijkt verkocht te zijn en wacht op transport naar Israel.
Aan bakboord passeren we de Hollandsche IJssel langs waar men met staande mast naar Amsterdam kan varen. Momenteel is dit met staande mast niet meer mogelijk omdat er onderweg aan enkele kunstwerken wordt gerenoveerd wat nog lange tijd zal duren.
Dordrecht
Bij Kinderdijk is er een splitsing en tegelijk ook het einde van de Nieuwe Maas. Oostwaarts ligt de Lek en zuidwaarts de Noord. Tussen de oeverbebouwing door zien we in de verte enkele windmolens van het UNESCO Werelderfgoed Kinderdijk.
Bij Alblasserdam loopt de A15 autoweg onder de Noord in een tunnel, maar ook een grote boogbrug met ernaast een basculebrug ligt over de waterweg. Het is één van de oudste bruggen (1939) in Nederland en de renovatie die enkele jaren geleden startte zou stilaan op zij einde lopen.
Via de Rietbaan – een zijkanaaltje van de Noord – varen we naar het stadscentrum van Dordrecht waar we bij de splitsing aan het Wantij en Beneden Merwede rechtsaf terug de Oude Maas invaren.
Bij het voorbijvaren van de kerktoren van Dordrecht kunnen we vaststellen dat die ook niet helemaal rechtop staat. De scheve toren dateert al van de 14e eeuw. Dordrecht is ook doorsneden met vele kanaaltjes. Een toeristische trekpleister.
Verderop draaien we terug in de Dordtsche Kil om dan langs dezelfde weg als bij het begin van de vaartocht terug naar Drimmelen te varen.
Praktisch
Met dit summiere reisverslag hebben we wellicht de honger opgewekt om verder te gaan grasduinen in de media om meer informatie te bekomen over de rijke verscheidenheid aan bezienswaardigheden die we op deze tocht tegenkwamen.
De dagtocht gebeurde met een volelektrisch schip Z9 van de rederij Zilvermeeuw in Drimmelen.
De rederij werkt ook nauw samen met Flandria in Antwerpen.
Bezoek de websites voor meer informatie over de samenwerking.
Waarschuwing voor pleziervaarders: plan vooraf uw tocht langs of door Rotterdam. Dit voorkomt dat men voor problemen komt te staan.
foto’s © Georges Janssens
