14-9-2025 Open Monumentendag

Nooit eerder zoveel activiteiten op Open Monumentendag
Ook nautische blikvangers (zie onderaan dit bericht)

Zondag viert Vlaanderen Open Monumentendag. Er zijn maar liefst 1.132 activiteiten te beleven in 193 steden en gemeenten. Voor het vijfde jaar op rij blijft Open Monumentendag groeien. De editie van 2025 zet qua mogelijke activiteiten zelf een nieuw record neer in de 37-jarige geschiedenis van het evenement.

Opvallende cijfers

1.132 activiteiten (1.107 in 2024)
858 activiteiten gelinkt aan het thema ‘In stijl’
834 locaties waarvan 239 locaties voor het eerst deelnemen. 339 van deze locaties zijn uitzonderlijk open voor het publiek
118 privéwoningen openen de deuren
Gaststad Antwerpen spant de kroon wat betreft activiteiten, er zijn maar liefst 159 activiteiten te beleven in de stad (124 in 2024)

Vlaanderen is nog nooit zo fier geweest op erfgoed: “nog nooit was er zoveel te zien en te beleven op Open Monumentendag”, zegt Vlaams Erfgoedminister Ben Weyts. “Denk vooral niet dat je alles al gezien hebt; er zijn dit jaar ontzettend veel plekken die voor de eerste keer meedoen en die slechts uitzonderlijk toegankelijk zijn voor het grote publiek. Was je nog niet ‘Fier op dat van hier’? Dan zal je het zonder twijfel wel zijn na deze Open Monumentendag”.

Liefhebbers vanarchitecturaal erfgoed kunnen deze editie echt hun hart ophalen. Er zijn dit jaar opvallend veel activiteiten die in lijn liggen met thema ‘In stijl’. Denk bijvoorbeeld aan architectuurwandelingen of rondleidingen specifiek gefocust op de architectuur van het monument. Veel steden en gemeenten focussen op ‘hun’ bekende én minder bekende architecten. Zo kunnen bezoekers in Hamme wandelen in het spoor van verschillende lokale architecten, of in Westerlo een 10.000-stappen wandeling maken langs modernistische en brutalistische gevels.

Daarnaast kunnen bezoekers in Leuven voor het eerst een gloednieuwe fietsroute uitproberen. Deze werd n.a.v. de 600e verjaardag van de KU Leuven ontwikkeld en leidt langs verschillende historische gebouwen van de universiteit. In De Panne stellen dan weer een aantal belle epoquewoningen hun interieur open. In Hasselt kunnen bezoekers de toekomstplannen van de Abdij van Herkenrode ontdekken tijdens een groot werfweekend. In Ieper kan je binnenkijken in één van de eerste art-decowoningen van België, de architectenwoning van Paul Verbruggen.

Open Monumentendag is veel meer dan het klassieke erfgoedbezoek. Deze editie kunnen bezoekers bijvoorbeeld meerijden in een stijlvolle stoomtrein met interieur van Henry Van de Velde, demonstraties met een onderwaterdrone meevolgen of samen met re-enacters de geschiedenis herbeleven. Zoals elk jaar zwaaien ook archeologische sites, privéwoningen, kastelen en industriële erfgoedsites hun deuren open voor het grote publiek.

Het publiek zat duidelijk klaar om een plaatsje te reserveren voor bijzondere activiteitendie exclusief op Open Monumentendag te bezoeken zijn. Zo waren de kunstenaarswoning van Floris Jespers in Antwerpen en de vrijmetselaarsloge in Brugge op enkele minuten uitverkocht.

Maar zoals altijd is het merendeel van de activiteiten vrij te bezoeken en ook bij de meerderheid van de activiteiten op reservatie is er nog plaats. Er is voor ieder wat wils, en zoals elk jaar helemaal gratis.

Naar de toppers uit het programma

Gaststad Antwerpen pakt uit met Heilige Huisjes

In gaststad Antwerpen valt dit jaar uitzonderlijk veel te beleven: met 159 activiteiten, 87 locaties en 7 wandelingen presenteert Antwerpen zijn grootste programma tot nu toe. Een exclusieve filmavond in de 5 monumentale kerken was op minder dan een week uitverkocht.

Open Monumentendag 2025 staat in het teken van ‘In stijl!’. In Antwerpen vind je achter elke hoek wel een gebouw met een bijzondere bouwstijl. Met het Antwerpse thema ‘Heilige huisjes’ zet de stad deze editie haar religieus erfgoed in een waaier aan bouwstijlen extra in de kijker. Een 40-tal gebouwen met een religieus kantje openen hun deuren voor het publiek. Daar zijn voor het eerst ook 2 moskeeën bij, naast historische en moderne kerken en enkele geslaagde herbestemmingen.

Blikvangers in het programma zijn het enige Kerkschip van België, het recent gerestaureerde Stadhuis, de imposante Foyer theater Elckerlyc en de Kloosterkapel van de Grauwzusters.

“In de schaduw van onze prachtig laatgotische Sint-Pauluskerk openen we vandaag de 37ste Open Monumentendag. Antwerpen draagt haar geschiedenis met stijl. In steen, glas en staal. Van de gotische grandeur van de kathedraal tot het iconische Havenhuis dat onze skyline meebepaalt. Van modernistische parels in de Tentoonstellingswijk tot het trotse stadhuis in renaissancestijl.

Onder de noemer Heilige Huisjes krijgt ons religieus erfgoed dit jaar bijzondere aandacht. Op 14 september onthullen ze verhalen van stilte, pracht en overtuiging. Ik nodig iedereen in Vlaanderen van harte uit om dat mee te komen beleven.”

Els van Doesburg, burgemeester van Antwerpen